...
Uvod: Srazmjerno malo se zna o oruzju i oklopima vikinskog doba, a jos manje o nacinu na koji je to oruzje koristeno.
Odbrambena sredstva
Stit, Kaciga, Zeljezna kosulja
Napadacka sredstva
Mac, Sax, Koplje, Sjekira, Luk i strijela
Nase poznavanje njihove opreme je krajnje oskudno s obzirom na ono sto znamo o srednjevijekovnom oruzju, prvenstveno zbog toga sto je sacuvano srazmjerno malo primjeraka ubojnih i odbrambenih sredstava, za razliku od predmeta iz srednjeg vijeka i renesanse koji su bili cuvani od propadanja, svo poznato vikinsko oruzje potice iz grobova starih ratnika.
Vazniji ljudi su bili sahranjivani (ili spaljivani) sa svojim oruzjem i oklopom tokom vikinskog perioda, i to je upravo jedino sto nam je ostalo od tih dragocjenih predmeta danas. Bilo kako bilo, ovi predmeti koji su proveli niz godina pod zemljom ili pod vodom bili su izlozeni neminovnom propadanju. Drvo i koze su istrulili, dok je metale pojela rdja. Zbog toga, samo rijetki primjerci ovih predmeta danas su sacuvani. Od svega toga, ipak su macevi ti koji su najbrojniji, dok je broj sacuvanih kaciga minoran, skoro neznatan. Sa ovako malim brojem primjeraka za proucavanje, veoma je teko odrediti da li je odredjeni primjerak tipican ili atipican za odredjeni vremenski period.
Poznavanje koristenja ovih sredstava je jos oskudnije. Kasnije, u srednjem vijeku i renesansi, veliki borci i macevaoci su biljezili uputstva za macevanje i borbu. Neki od ovih spisa su i sacuvani, tako da proucavajuci ih, mozemo makar priblizno shvatiti taktike i tehnike ratovanja i borbe u tim periodima.
Nista od gore navedenog nije sacuvano iz perioda Vikinga. Zbog toga, nista ne mozemo sa sigurnoscu da tvrdimo sto se tice koristenja vikinskog oruzja.
Jedan od nacina da se sazna nesto vise o tehnikama jeste da se proucavaju ostaci oruzja i eksperimentise sa tehnikama ne bi li se doslo do saznanja o autenticnim nacinima koristenja oruzja u ono vrijeme. Medjutim, ne cini se poprilicno moguce da se moze doci do saznanja tajni borilackih vjestina koje su prenosene niz generacija s koljena na koljeno i usavrsavane od svakog potomka od njegovog djetinjstva do smrti.
Kraj kraju, mozemo proucavati tehnike koristene u srednjem vijeku i primjenjivati ih na vikinsko oruzje. Medjutim, vikinsko oruzje se bitno razlikuje od sredjevjekovnog, tako da se te tehnike ne mogu direktno primjeniti te je najbolje pustiti masti da cini svoje.
Jedan od znacajnih izvora tehnika borbe su price iz vikinskog perioda, kao sto su islandske sage. Medjutim, ni ovi izvori ne daju dovoljno informacija. Vazno je napomenuti i to da su se dogadjaji opisani u tim pricama desile vise vijekova prije nego sto se iko sjetio da ih zapise i spasi od promjena koje su bile neminovne. S obzirom na to, da li tehnike opisane u tim sagama poticu iz desetog i jedanaestog vijeka kada su se stvarno i desile, ili poticu iz trinaestog vijeka kada su te price zapisane, ne zna se. Treba uzeti u obzir i to da su te price opisivale uglavnom ljude koji su se borili kao i tok radje, a ne tehnike koje su borci koristili.
Tehnike ovdje opisane nisu nista drugo no misljenje i idealizovanje nacina borbe. To su cista nagadjanja zasnovana na ogranicenim informacijama i ogranicenom iskustvu.
Odbrambena sredstva
Stit
U vrijeme Vikinga, stitovi su bili okrugli i pravljeni od drveta. Jedna reprodukcija stita prikazana je na slici lijevo. Tipican stit bio je precnika otprilike 80-90cm Dok preostali ostaci ukazuju na to da su stitovi bili radjeni od debelih dasaka, literatura upucuje na to da su radjeni od slojevitog drveta (sperploca). To su cinili tako sto su spajali poprilicno tanke slojeve drveta, tako da su susjedne ploce imale vlakna okomita na okolne. To su cinili iz prostog razloga iz kojeg se i danas na taj nacin radi sperploca - da bi se dobilo na izdrzljivosti i tezini.
Na centru stita bila je metalna kupa, koja je stitila ruku. Jedna od tih kupa iz desetog vijeka prikazana je na slici lijevo. Stit se drzao za unutrasnju stranu kupe, kao sto je prikazano na slici desno. Zeljezne sipke su koristene za ojacavanje stita, olaksanje rukovanja stitom kao i za medjusobno ucvrscivanje slojeva drveta.
Neki stitovi su imali kozne rubove koji su sprecavali da se drvene ploce rascvjetaju prilikom udara maca ili sjekire u rub stita. Neki stitovi imaju bronzane ili zeljezne spone na rubovima sto sluzi kao dokaz da je njima pricvrscivana koza za rubove dasaka (slika desno). Takodje je na stitu bila pricvrscena kozna traka koja je sluzila za nosenje stita (slika lijevo).
Lice stita je cesto u potpunosti prevlaceno kozom kao odredjenom vrstom dekoracije, a ako ne to, onda su na samom drvetu oslikavani razni ornamenti.
Reprodukcija stita prikazana na fotografiji je debela oko 6 mm dok su autenticni stitovi bili i deblji da bi sluzili svojoj svrsi u teskim bitkama. Najcesci su stitovi debljine od oko 1 cm, ali ih ima debelih i do 3 cm. Toliko debeo stit bio je otprilike tezak 7 kg sto je bilo poprilicno tesko za vitlanje u jednoj ruci.
Pred krak perioda Vikinga, koristeni su stitovi oblika zmaja, kao sto je prikazano na fotografiji lijevo. Taj oblik stitio je ratnika prilikom jahanja konja i kao takav bio je poprilicno pogodan. Medjutim, vecina borbi Vikinga obavljala se stojeci, licem u lice, tako da nisu nasli bas siroku primjenu.
Stitovi su sluzili za zastitu trupla, dakle od od vrata do koljena. Glava i noge su bili izlozeni neprijatelju. Slika desno prikazuje rekonstrukciju smrti ratnika iz 11. vijeka udarcem maca u glavu.
Upotrteba stita bila je od velikog znacaja. Osoba bez njega bi bila bukvalno razoruzana i u vecini slucajeva bila bi pogubljena vec pri samom pocetku bitke.
...